Merci, vive La France!

Varðandi ofurlaun forstjóra – Pæling

Í nokkur ár bjó ég í Frakklandi. Það fannst mér mjög furðulegt til að byrja með, þeir voru alltaf í verkföllum, kyssandi alla, þérandi suma og settu nafnorð alltaf á undan lýsingarorðum. Margt fannst mér alveg fáránlegt, sérstaklega hvernig þeir virðast alltaf þurfa að gera allt öfugt við alla aðra (þ.e.a.s. mig) en fljótlega áttaði ég mig á því að ég var útlendingur í þeirra landi og gat í raun ekki gert neinar kröfur til þess að þeir gerðu allt eins og ég var vanur frá Íslandi enda voru merkilega margir þarna sem vissu ekki að landið væri til.

Þeim hefur þó tekist ágætlega upp með ýmislegt, fundu upp Concorde þotuna, Citroën DS, loftbelgi og fallhlífar… loftbelginn og fallhlífina reyndar sama árið, eðlilegt að það haldist í hendur.

Lengst af vann ég hjá fyrirtæki sem gekk glimrandi vel. Fyrsta árið var hagnaðurinn milljón €, næsta árið voru þær tvær og þriðja og síðasta árið mitt var þetta komið í 10 milljón €. Málið er, eða var allavega á þessum tíma, að fyrirtækjum í Frakklandi ber skylda til að deila ákveðinni prósentu af hagnaði til starfsmanna. Upphæðin fór eftir starfsaldri og ábyrgð starfsfólksins.

Fyrsta árið var ég starfsmaður í gæðaeftirliti, mjöööög ströngu gæðaeftirliti, en verandi harðduglegi Íslendingurinn sem ég er þá var mér fljótlega boðin stöðuhækkun og fékk þann virðulega titil Lagerstjóri hrávöru. (Gérant du stock non-stérile, hljómar tilkomumeira á frönsku)

Ég var ráðinn að sumri og vann því ekki heilt fyrsta árið en fékk samt bónus upp á 300€. Á öðru ári, og í hærri stöðu, fékk ég 900€. Þriðja og síðasta árið vann ég út október og náði því ekki heilu starfsári en fékk samt 3000€ í bónus! Verkstjórar og aðrir fengu hærri greiðslur vegna stöðu sinna, ábyrgðar og starfsaldurs en það sem mér finnst merkilegast við þetta er að eigendurnir tveir, forstjórarnir, neituðu alltaf sínum bónus, sem var auðvitað alltaf langhæstur, og fóru fram á að honum yrði deilt á starfsfólkið sitt. Það fannst mér virðingavert en þessa gaura vantaði svosem ekkert aur, annar þeirra átti bíl sem kostaði meira en þriggja hæða einbýlishúsið mitt… og við fórum ekki einu sinni í verkfall!

Hvernig væri að innleiða svona kerfi hér á Íslandi? Leyfa fólkinu á gólfinu sem vinnur vinnuna að njóta þess ef vel gengur? Ég veit vel að forstjórar stýra fyrirtækjum og sjá (oftast) til þess að vel gangi en ekkert fyrirtæki gæti gengið ef ekki væru starfsmenn á plani. Mér fannst þetta mjög sniðugt system enda hvetjandi fyrir alla starfsmenn að gera sitt allra besta. Veit þó ekki hvort íslenskir forstjórar með sínar millur á mánuði væru sammála mér.

Viðbótin:

ATH: Fyrsta starfið mitt í Frakklandi var sannkallað skítadjobb, hræðilegt vinnuumhverfi, beinlínis hættulegt vegna slæmra öryggisaðstæðna og hreinlega eitraðs andrúmslofts bæði vegna hættulegra efna og auk þess slæms anda á vinnustaðnum… og skítalaun. Þar fékk ég fyrst að vita af þessu bónus systemi en var sagt að hafa ekki áhyggjur af því, fyrirtækið hafði verið rekið með tapi undanfarin ár. Ég var þarna á skammtímasamning, kallast CDD, til 6 mánaða og eftir nokkrar vikur komu vinnufélagar mínir hissa til mín og spurðu af hverju ég væri þarna enn, því síðustu sex vikur á undan höfðu verið ráðnir sex lyftarakallar og enginn entist vikuna. Einn lét meira að segja ekki sjá sig eftir hádegismat fyrsta daginn!

Að þessum sex mánuðum loknum ákvað ég að framlengja ekki samninginn, yfirmanni mínum til mikillar furðu (?) og skráði mig á starfsmannaleigu. Þar var venjan að maður var ráðinn ýmis störf í viku í senn og ég hugsaði með mér að þannig gæti ég náð mér í víðtækari reynslu á frönskum vinnumarkaði sem myndi koma sér vel þegar að því kæmi að ég sækti um framtíðarstarf, svokallað CDI.

Fékk fljótlega starf, aftur sem lyftarakall, hjá fyrirtæki sem framleiddi rör, pípur og þannig fyrir loftræstikerfi. Fín vinna en ég náði ekki þessari víðtæku reynslu sem ég hafði séð fyrir mér því þeir voru svo ánægðir með mig að ég skrifaði vikulega undir ráðningarsamning hjá þeim í rúma þrjá mánuði. Þá bauðst mér CDI samningur hjá fyrirtækinu góða sem ég nefndi hér að ofan og olli verkstjóranum hjá rörafyrirtækinu miklum vonbrigðum þegar ég tilkynnti honum það því hann var með CDI samning kláran fyrir mig og ætlaði að gera mig að aðstoðar lagerstjóra (þáverandi samstarfsmönnum mínum með margra ára reynslu til mjög mikillar gremju) Vil taka fram að mér skildist að þessi hagnaðardeiling ætti ekki við um starfsmenn hjá svona starfsmannaleigum, er ekki einu sinni viss um að það hafi átt við CDD samninga heldur.

En ég tók sénsinn, þáði vinnuna hjá Memometal og sá alls ekkert eftir því. Auk þess var Memo í 5 mínútna fjarlægð frá heimili mínu, þó ég væri á vespu, nota bene, en ekki í 45 mínútna akstursfjarlægð frá rörafyrirtækinu.

Við þetta vil ég svo bæta að fastráðinn starfsmaður, á CDI samning, á rétt á því þegar hann/hún eignast þriðja barn að lækka starfshlutfall sitt niður í 80% og fyrirtækið getur ekkert sagt við því. Vissulega lækka laun viðkomandi úr 100% niður í 80% en rétturinn er starfsmannsins. Einn minn nánasti samstarfsmaður hjá Memo eignaðist einmitt sitt þriðja barn meðan við unnum saman og ákvað að nýta sér þennan rétt, hætti að mæta á miðvikudögum.

Kannski þessi tíðu verkföll Frakkana skili sér í auknum réttindum? Þó dóttir mín og mamma hennar, sem er kennari, hafi ekki komist í skóla og vinnu í gær þá fékk stelpan hvorki skróp né tapaði mamma hennar launum fyrir daginn. Frakkar kunna reyndar vel á verkföll en fá yfirleitt sínu fram… verst hvað þeir eru alltaf gjarnir á að stunda þann ósið að kveikja í bílum á meðan á þessu stendur.

Þegar ég flutti út var Jaques Chirac, afmælisdagsbróðir minn, forseti, svo kom Sarkozy, rétt eftir að ég flutti aftur heim tók François Hollande við og núna er það monsieur Macron sem heldur um taumana. Þeir hafa held ég ALLIR breytt þessum eftirlaunaaldri fram og tilbaka við misjafnar undirtektir og mismarga brennda bíla. Alltaf stræka Frakkarnir og alltaf er einhverju breytt.

En þessi pistill átti fyrst og fremst að snúast um deilingu hagnaðar fyrirtækja til starfsmanna og mig langaði að bæta við þessu með þriðja barnið og réttinn til lækkaðs starfshlutfalls. Leiðrétti mig hver sem vill fari ég með rangt mál.

Þá er ekkert eftir nema að segja: Merci, vive La France!