Category: uncategorized

Þennan póst setti ég á Facebook þann 28. febrúar 2023:

Ég er meinlaus! Í dag lauk ég fimm ára eftirlitsferli vegna krabbameins sem ég greindist með 2018 og er því opinberlega útskrifaður úr eftirfylgni. Af því tilefni langar mig að stinga niður penna og fjalla um ferlið í tiltölulega löngu máli eins og mín er von og vísa. Þetta er vissulega persónulegt og ræð ég viðkvæmum að vera ekkert að lesa mikið lengra. Ég skammast mín hinsvegar ekkert enda hefur það engin áhrif á krabbamein. Ég tókst á við þetta með húmor og fíflaskap sem ég gæti einfaldlega ekki lifað án. Ég get hinsvegar lifað án annars eistans.

Sumarið 2017 fór ég að finna fyrir eymslum í pungnum. Veitti því ekki mikla athygli til að byrja með en fór að hafa áhyggjur þegar þetta jókst smátt og smátt og annað eistað virtist bólgið og aumara en hitt. Mig grunaði strax hvað væri að valda þessu en verandi kvíðapésinn sem ég er þá tókst ég á við þetta eins og flest annað sem vex mér í augum: Forðaðist að hugsa um þetta og ýtti þessu á undan mér.

Það varð þó fljótlega erfitt því það var hreinlega orðið sárt að setjast í og standa upp úr bílsætinu. Hentaði mér sérstaklega illa því þá var ég atvinnubílstjóri og fór inn og útúr bílnum a.m.k. fimmtíu sinnum á dag. Loks gafst ég upp og fékk tíma hjá lækni á heilsugæslunni. Bað um karlmann. Hitti hann byrjun febrúar 2018, á mánudagsmorgni að mig minnir. Klár náungi því þegar við hittumst kvartaði ég undan vöðvabólgu, einhverjum útbrotum og þegar ég sagði honum að mig klæjaði svolítið í eyrun sagði hann “Heyrðu góði, af hverju ertu hérna í raun og veru??” Með semingi sagði ég honum að ég finndi svolítið til í miðjunni. Hann heimtaði að fá að skoða djásnin og það tók hann um 90 sekúndur. Hann sagði að það yrði haft samband og ég hysjaði upp um mig.

Á leið aftur í vinnuna þurfti ég aðeins að koma við heima og þegar ég lagði fyrir utan hringdi síminn. Þá voru um það bil tíu mínútur frá því ég kvaddi lækninn og ég var ekki einu sinni búinn að gera upp við mig hvort ég ætti að fara í panikk eða ekki enda reyndi ég að hugsa ekki um þetta. Símtalið var frá SAk og var ég beðinn um að koma í ómskoðun ekki seinna en strax. Þar sem vinnan hjá mér snerist að öllu leyti um hádegið fékk ég það í gegn að koma eftir hádegi. Og byrjaði að panikka. Fór í vinnuna og hitti þar samstarfskonu, mína bestu vinkonu, sem vissi af þessu vandamáli mínu. Hún spurði mig hvernig hefði gengið og ég reyndi að segja henni að ég væri boðaður í skoðun en gat það varla fyrir ekka og tárum.

Einhvernveginn tókst mér að halda andliti og keyra hádegið. Fór svo upp á sjúkrahús, blóðprufa og hitti svo þar mann sem ég gef mér að hafi verið af indverskum uppruna, hann talaði a.m.k. eins og Apu í Simpsons. Hann skoðaði mig með tæki sem ég hef bara séð notað á barnsmóður mína þegar hún var ólétt og sagði “Der is definitly sometingg”. “Cancer?” spurði ég en hann vildi ekki svara því, hann hefði tekið myndir sem skoða þyrfti nánar, það yrði haft samband.

Ég fór heim og náði varla að loka hurðinni áður en ég brast í grát. Við tóku einir erfiðustu tveir sólarhringar sem ég hef upplifað, sennilega hjá kettinum líka því ég kreisti hann svo fast og hann var hálfblautur þessa tvo daga því ég grét svo mikið. Svo kom símtalið; tími hjá þvagfæraskurðlækni á miðvikudeginum. Ég fékk mína kæru systur til að koma með mér. Fór reyndar einn inn fyrst og hitti þar fyrir frábæran náunga, fagmann fram í fingurgóma. Fannst hann reyndar svolítið þurr og ferkantaður en hann er mikill húmoristi eins og á eftir að koma fram.

Hann tilkynnti mér að ég væri með illkynja æxli í öðru eistanu, Seminoma. Útskýrði það fyrir mér í stuttu máli og bauð mér svo að sækja Þórunni systur. Hann furðaði sig á því hvers vegna ég hefði beðið svona lengi og ég sagði honum sem var; að mig hafi ekki langað í krabbamein. Það fannst honum óskynsamlegt en sagði að það virtist ekki hafa komið að sök, æxlið væri staðbundið við þetta eina eista og að það væri tiltölulega einföld aðgerð að fjarlægja það. Þá aðgerð lagði hann til að yrði framkvæmd daginn eftir. Þá fór kvíðinn hjá mér á yfirsnúning og ég sagði að það gengi ekki. Hann spurði hvers vegna og ég svaraði því til að ég hefði það fyrir reglu að láta ekki fjarlægja úr mér líffæri á fimmtudögum. Hann samþykkti, með semingi þó, að fresta aðgerðinni en það yrði þá að vera um heila viku því hann ynni bara tvo daga í viku á Akureyri. Taldi að fyrst að svona langt væri liðið síðan ég fór að kenna mér meins þá myndu nokkrir dagar til eða frá ekki skipta öllu máli.

Þvínæst sagði hann mér að honum bæri skylda til að bjóða mér prótesa, gervieista úr sílíkoni, til að setja í stað þess sem yrði fjarlægt. Tók líka fram að hann mælti alls ekki með því, það fæli í sér að setja aðskotahlut í punginn sem gæti farið á eitthvað flakk og flækst í hinu og þessu og þetta þjónaði engu nema útlitslegum tilgangi. Ég spurði hvort hægt væri að fá bleikt, hann varð frekar undrandi og svaraði neitandi. Þá spurði ég hvort þetta væri til í fánalitunum og hann, jafn hissa, sagði nei, þetta væri nú bara svona grátt sílíkon. Næst spurði ég hvort það væri hægt að fá eitt með batteríum sem blikkaði en þá sló Þórunn systir í öxlina á mér og sagði “UNNAR, HÆTTU ÞESSU!”

Hann sneri tölvuskjánum að okkur og sýndi okkur niðurstöður úr rannsóknunum, einhver gröf og tölur sem hann útskýrði jafnóðum. Fagmannlega og örugglega orð fyrir orð eftir bókinni. Sagði frjósemina vera í lagi og þessi aðgerð kæmi ekki til með að hafa áhrif á hana, sömuleiðis testosterónið (sem kom mér á óvart því ég er hálfgerður taðskegglingur og bara með þrjú bringuhár, hélt alltaf að mig skorti testosterón) og svo benti hann okkur á óléttuhormónin! Við systkin hváðum í kór. Hann útskýrði þá að krabbameinsfrumurnar rugla í hormónakerfinu og gera það að verkum að einhvernveginn verða til svipuð hormón og hjá óléttum konum. Sagði okkur svo skemmtilega sögu frá því þegar þungunarpróf voru að koma á markað, prikin sem pissað er á, að mig minnir frá áttunda áratugnum. Einhver blaðamaður í Svíþjóð, karlmaður, varð sér úti um nokkur stykki og meig samviskusamlega á þau. Skrifaði svo grein í blaðið sitt að þetta væri algjört drasl því samkvæmt öllum prikunum væri hann kasóléttur. Sama dag og greinin kom út hafði samband við hann þvagfæraskurðlæknir sem sagði honum að hann væri að öllum líkindum með eistnakrabbamein, sem reyndist svo rétt. Blaðamaðurinn fékk meins síns bót en þurft að skrifa vandræðalega grein til að leiðrétta þennan misskilning því prófin virkuðu augljóslega.

Ég spurði lækninn skætingslega af hverju ég væri með þetta krabbamein en ekki til dæmis hann sjálfur. Hann svaraði því til að ég væri hreinlega óheppinn, fimm prósent allra karlmanna greinist með þetta. Hann tók líka fram, því ég var í talsverðu sukki á þessum tíma og auk þess reykingamaður, að þetta væri “ekki lífsstílstengt” og þeim orðum fylgdi alvarlegt augnaráð.

Næsta vika er í hálfgerðri móðu hjá mér, ég grét voða mikið enda búinn að ákveða að fyrst að krabbinn væri kominn inn þá myndi hann aldrei fara. Grét í vinnunni þegar ég þurfti að biðja um frí, grét í pabba sem kom norður á nóinu og sinnti mér eftir aðgerðina og hringdi hágrátandi í elsku mömmu til að færa henni fréttirnar. Hún var þá búin að berjast við krabbamein í mörg ár og ég man ekki almennilega hvað okkur fór á milli, man þó að þegar ég hringdi þá var hún með afa minn í klippingu og að símtalið endaði á því að við vorum bæði skellihlæjandi, hún benti mér á að grátur er vissulega eðlilegur og stundum nauðsynlegur en að til lengri tíma litið þyrfti maður bara að horfast í augu við staðreyndir og vinna úr þeim. Og fíflast. Ótrúleg manneskja, hún mamma, blessuð sé minning hennar.

Vikan líður og það var komið að aðgerð. Ég var oft spurður eftirá hvort það væri ekki erfitt að sitja því flestir halda að það sé einfaldlega skorið undan manni. Svo er ekki. Það er gerður snyrtilegur skurður í nárann og dótinu kippt upp eftir kúnstarinnar reglum. Ég sé varla örið mitt sjálfur, svo fær er þessi skurðlæknir. Pabbi fylgdi mér á spítalann því ég þurfti svæfingu og mátti ekki keyra heim. Ég fer í slopp og sit svo skjálfandi af stressi með gamla á einhverri biðstofu. Læknirinn kemur svo og segist þurfa að krota á mig, það sé alltaf gert fyrir svona aðgerðir. Hann þurfti að tússa nafnið sitt á handlegginn á mér og svo teikna pílu í nárann hvar ætti að skera. Þá kom húmorinn í ljós því hann krassaði á handlegginn, settist síðan á hækjur sér til að teikna píluna, hikar aðeins, leit upp til mín og spurði: “Var þetta ekki örugglega hægra megin?!?”

Ég get svo svarið það að hjartað í mér hætti að slá! Átti svo innilega ekki von á þessu frá þessu gangandi Excel-skjali, gat ekki hóstað upp orði. Svo blikkaði hann mig og sagðist vera að grínast, hann væri nokkurn veginn með þetta á hreinu. Eftirá finnst mér þetta sjúklega fyndið, eiginlega einn besti brandari/hrekkur sem ég veit af. Svo man ég vart meir utan þess að mér er rúllað inn á skurðstofu, fæ grímu fyrir svæfinguna og er beðinn um að telja afturábak frá tíu. Sagði “tíu” og svo púmm.

Aðgerðin heppnaðist fullkomlega og þegar ég vaknaði var ég sendur heim með pabba og rótsterk verkjalyf sem urðu þess valdandi að það leið nokkrum sinnum yfir mig og ég kastaði stundum upp. Það var mjög vont. Þetta varð reyndar sársaukafyllra en ég átti von á eða gerði mér grein fyrir. Hafði fengið vikufrí frá vinnu en var frá í mánuð. Tel mig hafa frekar háan sársaukastuðul og vanan að finna til en þetta var bara dauðvont, heillengi.

Það var möguleiki að ég þyrfti fyrirbyggjandi lyfjameðferð í kjölfar aðgerðarinnar en þess gerðist ekki þörf. Undanfarin fimm ár hef ég farið 2-3 á ári í blóðsýnatöku, tölvusneiðmynd og/eða ómskoðun og nú er því ferli lokið, ég er meinlaus. Ég er að sjálfsögðu í skýjunum með það og ánægður með dagsetninguna því á morgun byrjar Mottu-Mars og taðskegglingurinn ég reyni eftir fremsta megni að skarta mottu, búinn að vera að safna í hana frá því í fyrra.

Langar að lokum að benda á starfsemi Krabbameinsfélags Akureyrar og nágrennis, www.kaon.is og Krafts, sérstaklega Norðan-Krafts, www.kraftur.org/thjonusta/studningshopar/nordankraftur þar sem víðtæk þjónusta er í boði fyrir okkur hin greindu og aðstandendur. Sjálfur er ég alltof lélegur í að nýta mér þau úrræði eða fjölbreyttu dægradvöl sem boðið er upp á en hvet öll til þess að styrkja þessi samtök og nýta sér þeirra þjónustu. Virkilega gott og þarft starf sem þar er unnið, ég reyni eftir fremsta megni að styrkja, kaupa varning eða perla armbönd.

Ég var ljónheppinn með mitt mein og geri mér grein fyrir að mörg eru það ekki. Sendi baráttukveðjur til allra þeirra sem standa í slagnum og samúðarkveðjur til þeirra sem hafa misst. Við öll hin vil ég segja:

Lífið er núna, krakkar. Lifum því.

Ég átti mömmu og ömmur, meira að segja þrjár tengdamömmur á tímabili, var hjá dagmömmu og/eða passaður af stelpum og þangað til nýlega var ég eini karlmaðurinn á fámennum, eða fákvennum, vinnustað þar sem þó er ótrúlegt magn sjálfboðaliða sem ég held að séu 98% konur.

Ég hef búið í mörgum löndum og alltaf sagt stoltur frá því að mitt heimaland hafi verið með kvenforseta og kvenforsætisráðherra, meira að segja eina sem hneigðist til annara kvenna! Ég ber ómælda virðingu fyrir konum og reyndar bara öllum því ég kem eins fram við alla, öll og allt. Það skiptir mig ekki máli hver er hvað eða hvernig fólk er en ég veit þó að þó ég sé með utanáliggjandi kynfæri tel ég mig ekki æðri einum né neinum.

Þær staðreyndir að konur hafi verið settar í annað sætið nær alla mannkynssöguna hryggja mig, þær fengu bara kosningarétt fyrir kortéri! Mín besta vinkona er einmitt kona og þar sem við erum af gagnstæðu kyni höfum við ítrekað verið ásökuð um eitthvað meira en vinasamband. Ég á fullt af innilega góðum karlkyns vinum en hef þó aldrei verið spurður að því hvort ég sé hommi.

Stelpur, skvísur, konur, kellingar, lífið væri ekki hægt án þeirra, bara líffræðilega séð. Ég hef ekkert á móti karlmönnum, sérstaklega þar sem ég er einn slíkur, en mér finnst óréttlæti í garð kvenna hræðilegt og finnst heimurinn enn ekki kominn á þann stað að karlar og konur séu talin til jafns. Það er ofar mínum skilningi því, eins og kom fram, kem ég eins fram við alla óháð öllu, ber virðingu fyrir einstaklingum, ekki typpum eða píkum.

Ég er ekkert sérstaklega róttækur, eiginlega bara kall á fimmtugsaldri á sjálfstýringu í gegnum lífið, pæli lítið í öðru en sjálfum mér og mínu rassgati. En sama hvers kyns fólk er þá eru öll með rassgöt. Þegar ég heyri skoðanir eða ádeilur sem ég get samsamað mig við þá langar mig til að deila þeim. Þetta eru yfirleitt álitamál en í þessu tilfelli er þetta spurning um bara eðlilega hegðun.

Ert þú kall? Virðir þú þína konu? Dóttur? Mömmu? Ef ekki, þá þarftu að líta í eigin barm (pun intended) og athuga hvaða sýn þú hefur á lífið og velta fyrir þér hvernig lífið væri án kvenna.

STELPUR ROKKA!

Þetta er geggjað lag og myndband, ef þú ert karl skaltu ekki voga þér að lesa þennan pistil án þess að horfa og hlusta á myndbandið

Þetta er EKKI status sem þú þarft að copy/paste-a á Facebook vegginn þinn.

Þetta er status um mannlegan breyskleika og þá staðreynd að hann birtist okkur öllum í ólíkum myndum á einn eða annan hátt á lífsleiðinni.

Það fer enginn í gegnum lífið áfallalaust. Margir þramma og þræla sér í gegnum afleiðingar og tekst það, aðrir þurfa tíma og aðstoð við að vinna úr áföllum og sumir jafna sig kannski aldrei almennilega. Við mannaparnir tökumst á við hlutina hver á sinn hátt, á jafn marga vegu og við erum mörg og mismunandi.

Mig langar að benda á þá augljósu staðreynd að hjálpin er til staðar, hjá ástvinum, fjölskyldu, fagfólki og jafnvel köttum. Skömmin og óttinn við að leita sér aðstoðar er mjög skiljanleg en þegar fyrsta skrefið, sem er ólýsanlega erfitt og þungt, er tekið verður eftirleikurinn mun léttari. Það eru allir reiðubúnir að hjálpa, sýna skilning og dæma ekki því sama hvað það er sem hrjáir þig þá ertu ekki ein/n um það og það hafa verið óteljandi margir aðrir sem hafa gengið í gegnum eitthvað svipað.

Við erum öll einstök (og almannavarnir, svona í ljósi stöðunnar) og við eigum öll rétt á að vera við sjálf og láta okkur líða vel á meðan. Litla þúfan sem veltir þunga hlassinu erum við sjálf, hlassið er bugunin og vanlíðanin og ef við náum aðeins að stjaka við því þá bifast hlassið og að lokum kemst það af stað, rúllar á fullu niður þessa snarbröttu brekku sem við höfum eytt lífinu í að príla upp með tilheyrandi hælsærum, skrámum, rispum, áföllum og rifrildum til að komast upp á þennan topp sem lífið ætti að vera. Þrátt fyrir að við höfum eytt allri okkar orku í að komast upp þessa ófæru þá er ótrúlegur léttir að horfa á eftir hlassinu húrra þarna niðureftir þar til að hverfur úr augsýn. Þá setjum við niður fána, förum að koma okkur fyrir þarna uppi á hæðinni og hefja nýtt líf eða halda áfram því góða sem við áttum fyrir.

YOLO, eða you only live once er eitt það mesta kjaftæði sem ég hef heyrt, því þú lifir á hverjum degi… en drepst bara einu sinni.

Originally posted here: https://www.facebook.com/share/p/15rr7rfJYt/

Þá er komið að þriðja, og vonandi síðasta, alvarlega umferðaróhappinu sem ég lent hef í. Svo merkilega vill til að á dögunum náðist myndband af árekstri sem atvikaðist nær nákvæmlega eins, utan nokkurra smáatriða.

Enn og aftur er það engin spurning að bílbelti áttu stóran þátt í því að enginn slasaðist alvarlega og ótrúleg tilviljun réði því að gangandi vegfarandi varð ekki fyrir öðrum bílnum. Linkur á myndbandið er neðst í þessum pistli.

Þetta óhapp átti sér stað á gatnamótum Háaleitisbrautar og Kringlumýrarbrautar, sennilega milli 2000-2002. Systir mín var ökumaður og ég farþegi. Munurinn á okkar atviki og því sem náðist á myndbandið er sá að við vorum á ferð yfir gatnamótin gegn grænu ljósi, en ekki að taka af stað, bíllinn sem við ókum kastaðist ekki á þriðja bílinn heldur snerist um 270° á gatnamótunum. Vil taka fram að við vorum á breyttum Toyota Hilux og þyngd bílsins hefur verið í kringum tvö tonn svo höggið hefur verið mikið.

Strax eftir atvikið gaf sig á tal við mig maður og bauð sig fram sem vitni. Sá náungi hafði ætlað að ganga yfir Kringlumýrarbrautina, gegn grænum kalli, en til allrar hamingju átti hann tvö skref eftir að gangbrautinni þegar hinn bíllinn fór yfir gatnamótin á fullri ferð gegn rauðu ljósi og í hægri hliðina á okkur. Það er varla spurning hvernig hefði farið hefði hann verið sekúndu fyrr á ferðinni.

Við áreksturinn lamdist höfuðið á mér svo fast í hliðarrúðuna að ég skil ekki hvers vegna hún brotnaði ekki. Systir mín fékk mikinn hnykk á bakið en bílbeltin héldu okkur í sætunum og inni í bílnum og við sluppum ótrúlega vel. Ég veit að einhverjir í hinum bílnum hlutu skurði en við fréttum ekki af alvarlegri áverkum.

Enn og aftur björguðu beltin, enn einu sinni vil ég ítreka mikilvægi þeirra:

BELTI!!! ALLTAF!!!

(Originally posted here: https://www.facebook.com/share/p/1EjMGm3LxV/

Til að leggja áherslu á mikilvægi bílbeltanotkunar set ég link á lýsingu fyrsta slyssins í fyrsta comment.

Stutta útgáfa sögunnar er sú að vegna bilunar í hjólabúnaði bílsins lenti ég utanvegar og tók nokkra kollhnísa. Slapp óbrotinn þetta sinn en lemstraðist þónokkuð, fékk mjög þungt höfuðhögg og áverka sem urðu til þess að ég hafði litla sem enga tilfinningu í nokkrum fingrum vinstri handar í nokkra mánuði, gat ekki snúið höfðinu í einhverjar vikur, finn enn daglega til í hálsi og baki og var svo viðkvæmur á höfðinu að ég gat til dæmis ekki farið í klippingu í nokkra mánuði. En ég lifði af, aftur, og AFTUR voru það BÍLBELTIN sem björguðu lífi mínu.

Tilviljun ein réði því að ekki fór verr og það kemur fram hér í lengri útgáfunni;

Við vorum nokkur saman sem höfðum leigt hús í Skagafirði og stefnan var tekin á ball í Varmahlíð. Ég átti að keyra og minnir að ég hafi ætlað tvær ferðir með fólkið, við vorum það mörg.

Það var ekkert rafmagn í húsinu en við vorum með ferðatæki með okkur sem gekk fyrir rafhlöðum, spiluðum geisladiska og höfðum gaman.

Ég er viss um að það hafi orðið vinum mínum og samferðafólki til lífs að rafhlöðurnar í tækinu kláruðust, því ég var á leið inn á Hofsós til að kaupa fleiri þegar slysið átti sér stað.

Aðstæður voru eins og best var á kosið, bjart og vegurinn malbikaður og auður. Þegar ég ók afleggjarann niður að þjóðveginum sá ég bíl nálgast og beið eftir að hann æki framhjá. Þetta var fullorðinn maður sem var ekkert að flýta sér, þannig að ég tók fram úr honum fljótlega. Sem betur fer atvikaðist þetta þannig því þessi maður var vitni að því sem gerðist og hans vegna var þetta ekki skráð sem bara venjulegur útafakstur.

Ég var nýkominn fram úr honum og var að keyra mig upp í 90 km/klst þegar eitthvað gerðist, ég man eftir einhverjum dynk, hljóði þegar bíllinn byrjaði að skrapast í mölina í vegkantinum og svo ekkert meir fyrr en ég vaknaði, daginn eftir held ég, á sjúkrahúsinu á Akureyri. Það sem gerðist var að vinstra framhjól bílsins brotnaði undan, eða felgan öllu heldur. Maðurinn sem ég tók fram úr og tilkynnti um slysið var harður á því við lögreglu og sjúkraflutningamenn að hann hefði séð eitthvað hendast undan bílnum, því var málið athugað nánar og í ljós kom að felgan hafði brotnað, hún fór einfaldlega í sundur í miðjunni eins og sést á myndunum sem fylgja. Ég er því lifandi sönnun þess að söngtextinn frægi um að bíllinn skrölti áfram með þrjú hjól undir er kjaftæði.

Hefði ég ekki verið að fara þessa aukaferð inn á Hofsós til að kaupa rafhlöður hefði ég verið með bílinn fullan af fólki á leið á ballið. Við vorum flest innan við tvítugt, vinir mínir að skemmta sér og fá sér í glas og því var kæruleysið í samræmi við það. Ég er ekki viss um að allir hefðu spennt beltin og af því maður var tæplega átján ára töffari hefði ég örugglega ekkert haft á móti því að hafa einhvern í skottinu, enda nóg pláss í station Subaru. Enn í dag hugsa ég til þess hversu ótrúleg tilviljun það var að ég hafi verið einn í bílnum og er nær viss um að ef vinir mínir hefðu verið með, hefði einhver og jafnvel einhverjir látið lífið.

Bíllinn var aftur á móti fullur af áfengi og til dæmis fannst óbrotin viskíflaska á túninu, nokkra tugi metra frá bílnum. Ég hef sennilega fengið þakið, eða einhvern lausamun úr bílnum, væntanlega bjórdós eða flösku í höfuðið sem olli fyrrnefndum áverkum.

Eins og ég tók fram þá man ég ekkert nema einhverskonar skraphljóð en hef komist út úr bílnum því ég fannst uppi á vegi, ráfandi um, það blæddi úr eyrunum á mér og fötin voru rifin og tætt. Ég hef líklegast brotið hliðarrúðuna með vinstri olnboganum við í veltunum, því ég var með áverka þar og ör því til staðfestingar, og það hefur líklegast valdið því að ég missti tilfinningu í nokkrum fingrum í einhverja mánuði. Enn þann dag í dag get ég ekki haldið um neitt kalt, eins og stýri á bíl, með þumlinum, þannig að á morgnana ek ég um og gef öllum þumal þangað til bíllinn, eða stýrið, er orðið heitt.

Ég var fluttur inn á Sauðárkrók en þar voru einhver tæki biluð, svo mér var ekið á sjúkrahúsið á Akureyri. Þetta er eina skiptið sem ég hef komið á Sauðárkrók en stefni á að fara þangað einhvern tíma aftur, þá með meðvitund. Reyndar fylgdi einn úr vinahópnum mér í sjúkrabílnun, takk aftur fyrir það, Reynir Atli Jónsson og hann sagði mér síðar að ég hefði í raun verið með meðvitund og ef ég man rétt þá sagði hann mér að ég hefði spurt um það bil fimm spurninga, þeirra sömu aftur og aftur og alltaf í sömu röð. Aðallega spurði ég um alla hina sem voru í bílnum, um ástand bílsins og eitthvað álíka. Var semsagt það vankaður að ég hélt að ég hefði verið með fólk í bílnum. Þess vegna var farið að leita á vettvangi og fyrrnefnd viskíflaska fannst.

Einhverjum dögum eða vikum eftir þetta atvik hafði sýslumaður á Sauðárkróki samband við mig, eða einhver á hans vegum, og byrjaði á að hrósa mér fyrir að hafa hangið svona lengi á veginum eða í kantinum á þremur hjólum og að ég hefði tekið niður þrjár vegstikur áður en bíllinn fór útaf og valt. Svo spurði hann mig hvort nota mætti myndir af vettvangi í forvarnarbækling gegn ölvunarakstri, því á myndunum mátti sjá bílinn (veit ekki hvort hann var á hjólunum, hlið eða hvolfi) og áfengisumbúðir, bjórdósir og flöskur á víð og dreif í kring. Ég snöggreiddist harðneitaði strax því ég hafði ekki drukkið dropa, hafði verið á löglegum hraða og að það hafi meira að segja verið tekið fram í frétt í Morgunblaðinu um slysið að enginn grunur hafi verið um ölvunarakstur heldur mætti rekja atvikið til bilunar í hjólabúnaði. Hann róaði mig niður og benti mér á að ef slík mynd gæti komið í veg fyrir þó ekki nema eitt slys og jafnvel bjargað mannslífum, þá væri það þess virði. Þá áttaði ég mig á því að hann hafði rétt fyrir sér og gaf honum leyfi til að gera það sem hann vildi við þessar myndir. Bæklinginn hef ég þó aldrei séð og efast um að hann hafi nokkurn tíma verið búinn til.

Vesalings faðir minn, sem hafði mætt á vettvang fyrsta umferðarslyssins tíu mánuðum áður og var bannað að koma nálægt bílnum því hann var svo illa farinn að talið var að um banaslys var að ræða, kom frá Reykjavík til að vitja mín á sjúkrahúsið á Akureyri. Ég man ekki hvort ég var kominn til fullrar meðvitundar áður en hann lagði af stað, en annaðhvort á leiðinni norður eða á bakaleið sinni suður heimtaði ég að hann færi og tæki myndir af bílnum, sem hann og gerði. Hann fór meira að segja á staðinn þar sem ég fór útaf og tók myndir þar. Þær myndir fylgja þessum pósti.

Þarna björguðu bílbeltin lífi mínu, aftur. Ég hef áður skrifað svona póst, um fyrsta umferðaróhapp mitt og mikilvægi bílbeltanna, sem ég deildi á facebook síðu minni. Þá var ég hvattur til að stilla póstinn á “public” svo allir gætu séð að BELTIN BJARGA! Þess vegna set ég þennan póst strax á public og öllum er frjálst að deila að vild, því eins og mér var bent á fyrir tuttugu árum, að ef þessi pistill og myndir verða til þess að bjarga einhverjum einhverntíma, þá er það vel þess virði.

Líkt og 28. desember 1997, þá fagna ég þessum degi, 3. október 1998 ekkert sérstaklega, ekki eins og afmælisdegi eða eitthvað þannig, heldur sem deginum sem ég dó ekki, í annað sinn. Því ítreka ég: BELTI!! ALLTAF!!! Vildi að ég gæti gert stærri hástafi þessu til áherslu en endurtek bara aftur: BÍLBELTI BJARGA MANNSLÍFUM! Í ALLRA BÆNUM NOTIÐ ÞAU ALLTAF!!!

(ATH það eru 20 ár síðan þetta gerðist en ég held ég fari rétt með allar staðreyndir)

Það er ein og aðeins ein ástæða fyrir að ég lifði þetta af; BÍLBELTI. Ég er lifandi sönnun þess að beltin bjarga og þetta atvik var aðeins í fyrsta skipti af óþægilega mörgum sem þau hafa hreinlega bjargað lífi mínu.

Sumum finnst skrýtið að ég “fagni” þessum degi. Ég fagna honum svosem ekkert sérstaklega en líkt og flestir fagna deginum sem þeir fæddust þá hugsa ég til þessa dags sem dagsins sem ég dó ekki.

Elsku fólk, notið belti. Þau bjarga lífum og skipta öllu, ég veit það og hinir ýmsu spítalar og heilbrigðisstofnanir vítt og breitt um landið eru með skýrslur því til staðfestingar.

Heyriði það?? BELTI! ALLTAF!!!

Ég áttaði mig á þessu fyrir löngu síðan og hef hætt að láta þetta fara í taugarnar á mér. Ég bíð bara þessar aukamínútur, enda þekki ég mín álög og er oftast undir þetta búinn. Þar sem ég er kurteis og vel uppalinn hef ég tekið upp á því að biðja fólk í röðinni afsökunar og útskýrt bölvunina í stuttu máli. Jafnvel hörðustu fýlupúkar hafa gefið mér glott eftir þessar útskýringar og almennt tuð við vesalings afgreiðslumanneskjuna er stundum minna þegar ég hef bent á að sökin sé í raun mín.

Þetta sannaðist (enn eina ferðina) í dag. Fór í Bónus. Brjálað að gera en bara þrír kassar opnir og álíka löng röð við hvern þeirra. Ég fer í röð af handahófi. Þar var einn kúnni í afgreiðslu, á eftir honum kona, svo þrír ferðamenn, par (sem keypti ca. 10 gúrkur og ekkert annað), ég og á eftir mér eldra par. Fljótlega átta ég mig á að það eru vandræði með kortagreiðslur, á öllum kössum, svo allt er stopp. Örfáum mínútum seinna fer allt af stað, kassarnir pípa á fullu… nema í minni röð. Kúnninn sem verið var að afgreiða var með vöru sem var ekki strikamerkt. Afgreiðslustúlkan var augljóslega svolítið stressuð og hamaðist á bjöllunni til að fá aðstoð en ekkert gerðist. Loks kom starfsmaður á plani sem hljóp til og fann strikamerki, málið dautt. Þetta tók einhverjar mínútur og ég heyrði fólkið fyrir aftan mig dæsa og fann að þau voru að detta í tuðstuð. Ég útskýrði álögin fyrir þeim, bað þau afsökunar og varaði þau við að þetta væri bara byrjunin. Er ekki frá því að frúin hafi laumast til að glotta.

Konan sem var næst í röðinni var afgreidd á skotstundu. Ferðamennirnir þrír tóku lengri tíma, voru ekki með gjaldeyrinn á hreinu, spurningar um verð og þannig. Ég fylgdist rólegur með og sá grey starfsstúlkuna verða stressaðri og stressaðri. Skaut augnaráði á fólkið fyrir aftan mig, og jafnvel herrann virtist nú glotta út í annað. Allt gekk að lokum og gúrkuparið var næst. Stúlkan er varla byrjuð að snerta gúrkurnar þegar ferðamaðurinn segir Excuse me, kemur með strimilinn og er handviss um að hafa fengið ranga upphæð tilbaka. Þau taka smá tíma í að skoða málið og endar með að stúlkan þarf að telja seðlana í kassanum til að sannfæra manninn um að allt hafi farið vel fram. Allt tekur þetta sinn tíma, ég lít aftur á nágranna mína og þau eru bæði farin að skella upp úr.

Loks fær gúrkufólkið sína afgreiðslu, stúlkan þakkar fyrir og byrjar að renna mínum vörum í gegn. Þá segir gúrkukonan “Fyrirgefðu, ég ætlaði að fá nótu með kennitölu…” Stúlkugreyið er farin að skjálfa, hættir við mína færslu í tölvunni, og hamast á skjánum við að gera það sem þarf til að fá þessa nótu. Ég er farinn að skælbrosa og grimma gengið fyrir aftan mig er hætt að geta bælt hláturinn niður. Þegar það kemur í ljós að það vantar hefti í heftarann til að festa strimilinn við nótuna, er stúlkan við það að brotna niður. En nú eru flestir í röðinni farnir að átta sig á öllu þessu og enginn er fúll eða óþolinmóður. Gúrkudaman segir að þetta sé ekkert mál, þurfi ekkert hefti, þakkar fyrir og fer. Og röðin komin að mér. Stúlkan stendur aftur á móti kyrr og starir á skjáinn fyrir framan sig… lítur svo á mig og segir skjálfandi röddu að tölvan sé frosin, við verðum að bíða smá!

Ég sprakk úr hlátri, hr. og frú Tuð líka sem og flestir aðrir í röðinni. Og afgreiðslustúlkan líka, sem skiptir mestu máli. Heilum 30 sekúndum seinna er tölvan orðin samstarfsfús og mín afgreiðsla er kláruð. Þegar ég þakka fyrir mig og kveð er afgreiðslustúlkan hlæjandi og reyndar öll röðin eins og hún lagði sig.

Á leið út á bílastæði hugsaði ég með mér að þessi bölvun væri kannski ekki alslæm, þessi verslunarferð tók mig rúmar 15 mínútur frá því ég lagði og settist aftur upp í bíl… ég glataði í raun ekki mörgum mínútum af ævinni, kom röð af fólki til að hlæja og létti vonandi lund vesalings kassastúlkunnar eitt augnablik.

Ekki vera stressuð, hafið gaman af hlutunum… og ekki fara í búð með mér!

Upplýsingar um bann við utanvegaakstri og viðurlög

Útskýringar á veðurfari og veðurskiltunum

Upplýsingar um búfénað á vegum

Upplýsingar um malarvegi

Ítrekun á notkun safetravel.is

Að mínu mati þyrfti þetta ekki að vera langt myndband og ég held það yrði áhrifaríkara en bæklingur. Ég hef rætt við marga ferðamenn á Íslandi og nær allir sem ég hef spurt segja mér að þeir hafi einfaldlega fengið bíllykil og ekið af stað. Fæstir þeirra höfðu upplifað „veður“, enn færri ekið á malarvegum og sumir höfðu ekki einu sinni séð rollur, hvað þá að hafa hálfa kind í grillinu á bílnum. Margir hafa gerst sekir um utanvegaakstur án þess að vita að þeir væru að gera nokkuð ólöglegt. Spurningin um almenna skynsemi vaknar vissulega en það er staðreynd að enginn bannaði þeim þetta. Hver hefur ekki gert eitthvað gegn betri vitund með það sem afsökun að maður vissi ekki betur?

Ég vann í samtals tæpan áratug á besta vinnustað í heimi, á einu fallegasta svæði veraldar í Öræfum. Sjálfsagt hef ég hitt og talað við milljónir túrista á þeim tíma, misgáfulega eins og við eru sem betur fer öll.

Ég hef sjaldan orðið jafn hneykslaður og reiður (og í senn glaður að þau voru á lífi) og þegar ég hitti par sem dvaldi á svæðinu í nokkra daga. Þau komu frá Evrópu og voru með tvo syni sína með sér, á að giska 8-12 ára. Þau voru á eigin bíl, hóflega breyttum jeppa, og virkuðu á mig sem ósköp eðlilegt og vant útivistarfólk, vel útbúið með allskonar kort og græjur. Við spjölluðum aðeins öðru hvoru þessa daga og þau komu og kvöddu mig áður en þau fóru. Ég bað þau vel að lifa og þau sögðust jafnvel ætla að koma aftur þar sem þeim hafði ekki tekist að komast á toppinn… Bíddubíddu, hvaða topp?, spurði ég hissa. Þau höfðu semsagt ætlað sér, og reyndu, að ganga á Hvannadalshnúk, án leiðsagnar en með drengina!!! Þurftu að snúa við í u.þ.b. 1000 metrum vegna veðurs. Ég reyndi að halda kúlinu, vera kurteis og fagmannlegur og benti þeim á hætturnar sem þau höfðu stefnt sér í, kom meira að segja inn á kostnaðinn við leit að þeim hefði til þess komið. Maðurinn svaraði mér með að segja “Iss, fjöll eru fjöll hvar sem þau eru í heiminum, ég er búinn að ganga á fullt af þeim og get alveg prílað upp þennan hól.” Sumir telja sig vita betur en aðrir og það þarf óhjákvæmilega að bjóða það fólk velkomið til landsins líka eins og alla aðra. Það þarf aftur á móti að upplýsa fólk um landið okkar og þær hættur sem hér leynast. Töldu sig vita betur.

Eitt sinn hitti ég vörubílstjóra frá Ungverjalandi sem lenti í því að flutningabíllinn hans fauk á hliðina í aftakaveðri við Lómagnúp. Til allrar lukku slasaðist hann ekki en bíllinn eyðilagðist. (ATH hann kom fulllestaður með skipinu og var á leið til baka, tómur) Þrátt fyrir tungumálaörðugleika náðum við aðeins að spjalla saman og ég komst að því að hann hafði vissulega séð veðurskiltið við Kirkjubæjarklaustur sem varaði við hviðum yfir 50m/s. Þessi herramaður skildi þetta sem 50km/klst (ca 14m/s=) og taldi sig því í góðum málum. Vissi ekki betur.

Annar einstaklingur, sem ég frétti af en hitti ekki sjálfur, fór á leigðum húsbíl frá Höfn, tók skriðurnar og Hamarsfjörðinn þrátt fyrir að skiltið sýndi hviður upp í og yfir 60m/s. Þegar hann komst klakklaust (ótrúlegt en satt) inn á Djúpavog sagði hann að það hefði vissulega „tekið í“ og að sér fyndist Íslendingar stórsniðugir með þessi skilti, fannst flott að sýna lækkaðan hámarkshraða vegna veðurs í rauðu lengst hægra megin, hann hélt sig sko undir 60! Vissi ekki betur.

Öðru sinni hitti ég erlent par á bílaleigubíl sem hafði keyrt á rollu rétt áður en þau komu inn á planið til mín. Maðurinn kom til mín skjálfandi og hálfgrátandi og leiddi mig til konunnar sem var í móðursýkiskasti og hágrátandi í bílnum. Bíllinn var skemmdur og blóð og ull um allt. Ég spurði hvort þau höfðu verið vöruð við kindunum okkar, malarvegum, veðri eða utanvegaakstri… Ekkert. Ég hefði þurft að kunna áfallahjálp því ég tel þau hafa þurft á slíkri aðstoð að halda. Gerði það sem ég gat, fullvissaði þau um að nú yrði lambakjöt í matinn næstu vikuna og hringdi í bílaleiguna. Þetta fólk vissi ekkert um kindur, lausagöngu þeirra eða gæði íslenska lambakjötsins. Semsagt; Vissu ekki betur.

Ég get ekki talið alla þá sem hafa komið yfir sandana með brotnar rúður, sandblásna bíla og hjartað í buxunum, eins og raunin var í Öræfum í gær. Þó ég hafi ekki tekið þátt í óveðri gærdagsins þá hef ég upplifað annað eins. Því vil ég taka fram að það eru ekki eingöngu erlendir ferðamenn sem lenda í háska og tjóni, Íslendingar telja sig oft vita betur en skiltin og ég hef ósjaldan horft á eftir bílum leggja á sandana þrátt fyrir ítrekuð varnaðarorð, jafnvel með börn í bílnum. Margir koma aftur stuttu seinna með engar rúður, ekkert lakk og börnin sturluð af hræðslu. Oft hefur það komið fyrir að maður óskaði þess að hafa vald til þess að loka veginum og/eða hreinlega banna fólki að aka af stað. Það er því miður ekki raunin. Vissu ekki betur?!?

Í mínum huga er þessi hugmynd mín um kynningarmyndbandið tillaga að bættu upplýsingaflæði til ferðamanna sem hingað koma. Ég er ekki að leggja til neina töfralausn, það er örugglega fullt af neikvæðum punktum varðandi þetta sem ég hef ekki áttað mig á. Þó vil ég taka fram, til marks um eigið ágæti, að þegar íslensku- og málfræðiperrar fengu hjartastopp þegar einhver vogaði sér að setja útlenskt orð á veðurskiltin (CLOSED), þá var það fyrsta sem mér datt í hug að láta skiltið blikka LOKAÐ/CLOSED, og bjarga Íslandi þannig frá annars óhjákvæmilegri tortímingu vegna útlensks orðs á skilti.

Að lokum vil ég benda á ónýtta tekjulind sem blasir við; Legg til að við markaðsetjum Extreme óvissuferðir í umsjá ferðaþjónustu fatlaðra. Slagorðið gæti verið „Our trips are so extreme that we don´t even know where you will be going, or when you get there!!!“

Að endalokum; Ég er ekki reiðubúinn að borga 1500 krónur fyrir að fá að koma heim og horfa á fósturjörðina. Ég er ekki reiðubúinn að borga fyrir dóttur mína, unnustu eða tengdafjölskyldu sem hafa ekki íslenska kennitölu. Örlausn í blálokin; er ekki hægt að smyrja 100-500 kalli á flug/ferjumiða til landsins? Greitt af öllum, alltaf, og það þarf ekkert endilega að vera segja neitt frá því og þar af leiðandi ekkert að rífast um það. Er ekki von á milljón manns? Athugið að ef gjald yrði sett á ÖLL fargjöld, þá myndi gjaldið líka greiðast við brottför… nei, ég bara segi svona.

Góðar stundir